RuimteKRANENBURGH
  • Categorie
  • Tentoonstellingen
  • Soort
  • Overig
Kranenburgh brengt een eerbetoon aan kunstminnaar, rector en geëngageerd Bergenaar Jacob - Jaap Hemelrijk (1888-1973) in de tentoonstelling Hemelrijk. Over  vriendschap en verzameldrift.  Schilderijen en tekeningen van onder meer Jaap Weijand, Harrie Kuijten en Charley Toorop vertegenwoordigen zijn omvangrijke privécollectie. Brieven, kranten en foto’s geven een indruk van het boeiende leven van deze man die de kunst in Bergen op de kaart zette. Het is voor het eerst dat de schijnwerpers staan op deze verzameling, die getuigt van de warme vriendschappen die Hemelrijk onderhield met kunstenaars van de Bergense School en latere generaties.

Passie en vriendschap
De grote passie van Hemelrijk is kunst. Als inwoner van het kunstenaarsdorp Bergen raakt hij nauw bevriend met een groot aantal schilders waaronder Kuijten, Weijand en Toorop. Zeer betrokken bij het wel en wee van de kunstenaars richt hij in 1932 de Berger Kunstenaarskring op, die onder meer tentoonstellingen en verlotingen organiseert. De opbrengsten hieruit gaan naar een materialenfonds waaruit arme kunstenaars kunnen putten. Als vriend en bewonderaar schrijft hij in 1969: ‘In mijn contacten met de leden van de Berger Kunstenaarsvereniging werd ik het grote verschil gewaar tussen hun werk en het mijne. Ik werkte met plezier; zij werkten met hart en ziel. Ik hield van mijn werk; zij waren op hun werk verliefd en erdoor bezeten. Zij hebben mij leren kijken met hun bezielde ogen.’

 Bewogen geschiedenis
Hemelrijk kent een bewogen leven. Als zoon van arme Joodse ouders weet hij, voornamelijk door zelfstudie, af te studeren als classicus en wordt hij benoemd tot rector van het prestigieuze Murmellius Gymnasium in Alkmaar. Wanneer het naziregime Nederland in de Tweede Wereldoorlog bezet, krijgt Hemelrijk ontslag vanwege zijn Joodse afkomst. Evenals veel lotgenoten wordt hij gedeporteerd, eerst naar kamp Vught en vervolgens naar de beruchte kampen Sachsenhausen en Buchenwald.

Als een van de weinigen overleeft Hemelrijk de kampen . Na de oorlog wordt hij als rector in ere hersteld en pakt hij draad van het lesgeven weer ten volle op. Daarnaast zet hij zich als actief lid van de gemeenteraad in voor het culturele leven in Bergen. Bij zijn pensionering in 1953 ontvangt hij een koninklijke onderscheiding.

Boekuitgave
Gelijktijdig met de tentoonstelling verschijnt de geïllustreerde uitgave Jacob Hemelrijk, een veelzijdig en gedreven mens onder redactie van Maria Smook-Krikke en Joop Bekius. De publicatie is te koop in de museumwinkel.

HEMELRIJK. OVER VRIENDSCHAP EN VERZAMELDRIFT | 11 dec 2016 – 19 mrt 2017

Fotobijschrift: Jaap Weijand, Portret van rector Hemelrijk, 1935. Collectie familie Hemelrijk
Harrie Kuijten, Vrouw voor spiegel, 1930. Particuliere collectie (bannerbeeld homepage)

11 december 2016 _ 19 maart 2017